ABD’yi diğer ülkelerden ayıran şey diploma değil, kampüs kültürü. Amerikan üniversitesi bir okuldan çok, içinde yaşanan bir yer.
Bunu anlamak, ABD’de okumanın nasıl bir şey olduğunu anlamanın anahtarı.
Kampüs mü, şehir mi?
ABD’de iki temel deneyim var ve seçiminiz günlük hayatınızı belirliyor.
Kampüs üniversiteleri
Genelde küçük kasabalarda, kendi içine kapalı geniş kampüsler. Yurtlar, kütüphaneler, spor tesisleri, yemekhaneler — hepsi yürüme mesafesinde. Sosyal hayatın tamamı kampüste kuruluyor.
Güçlü topluluk duygusu var ama şehir imkânları sınırlı. Araba olmadan kampüs dışına çıkmak zor olabiliyor.
Şehir üniversiteleri
New York, Boston, Chicago, Los Angeles gibi şehirlerde kampüs şehrin içine dağılmış durumda. Şehir imkânları sınırsız, staj ve iş bağlantıları güçlü.
Karşılığında topluluk duygusu daha zayıf ve yaşam maliyeti çok daha yüksek.
Kampüs kültürü
Amerikan üniversitelerinde okul aidiyeti güçlü bir duygu. Okulun renkleri, maskotu, marşı var; öğrenciler okul logolu kıyafet giyiyor.
- Üniversite sporları. Amerikan futbolu ve basketbol maçları kampüsün en büyük sosyal olayı. On binlerce kişi tribünde olabiliyor
- Kulüpler. Yüzlerce topluluk var; akademikten hobiye kadar her alanda
- Yemek planı. Yurtta kalan öğrenciler genelde bir yemek paketi alıyor ve kampüs yemekhanelerini kullanıyor
- Mezunlar ağı. Amerikan üniversitelerinin en değerli varlığı. Staj ve iş çoğu zaman buradan çıkıyor
Akademik sistem
İngiltere’den en büyük farkı: notlandırma sürekli. Dönem sonunda tek bir sınavla değerlendirilmiyorsunuz. Haftalık ödevler, ara sınavlar, sunumlar, katılım — hepsi nota giriyor.
Bu, sürekli çalışmayı gerektiriyor ama tek bir kötü sınavın dönemi bitirmesini de engelliyor.
Office hours’u kullanın
Hocalar haftada birkaç saat ofislerinde öğrencilere ayırıyor. Bu saatlerde gitmek “rahatsız etmek” değil, sistemin beklediği şey.
Türkiye’den giden öğrencilerin en çok kaçırdığı fırsat bu. Hocayla kurulan ilişki, referans mektubuna ve araştırma imkânlarına dönüşüyor.
Lisansta ilk iki yıl genel dersler alınıyor, bölüm seçimi sonra netleşiyor. Alan değiştirmek Türkiye’ye göre çok daha kolay.
Ulaşım
Büyük şehirler dışında ABD araba üzerine kurulmuş. New York, Boston, Chicago ve San Francisco’da toplu taşımayla yaşanabiliyor; diğer yerlerde zor.
Kampüs üniversitelerinde genelde ücretsiz kampüs otobüsleri ve markete gidiş servisleri oluyor. Yine de küçük bir kasabada arabasız hayat kısıtlayıcı.
Şehirler arası mesafeler çok uzun; iç hat uçuşları yaygın ve genelde otobüsten pratik.
Sağlık
Sağlık sistemi pahalı ve sigortasız hareket edilmiyor
Üniversitelerin çoğu sağlık sigortasını zorunlu tutuyor ve kendi planlarını sunuyor. Bu, ABD’de okumanın hesaba katılması gereken ciddi bir kalemi.
Sigortanın neyi kapsadığını kayıt sırasında okuyun. Kampüslerde genelde bir sağlık merkezi bulunuyor ve basit durumlarda ilk adres orası.
Kültürel uyum
- Bahşiş. Restoran, taksi, kuaför — hesabın üzerine ekleniyor ve isteğe bağlı sayılmıyor
- Vergi etikette yok. Kasada ekleniyor
- Samimiyet hızlı ama yüzeysel olabiliyor. “How are you?” bir soru değil, selamlaşma
- Doğrudan iltifat ve teşvik. Amerikan kültüründe olumlu geri bildirim bol; bunu abartı sanmayın
- Akademik dürüstlük. İntihal ve ödevi başkasına yaptırmak ağır sonuçlar doğuruyor
Yemek
Büyük şehirlerde ve büyük üniversitelerde helal gıdaya erişim kolay; birçok kampüste helal seçenek sunan yemekhaneler var. Küçük kasabalarda seçenek daralıyor — kampüsün bulunduğu yeri kayıt öncesinde araştırmak faydalı.
Türk restoranı ve marketi New York, New Jersey, Chicago ve Teksas gibi Türk nüfusun yoğun olduğu bölgelerde bulunuyor.
Türk topluluğu
ABD’de yerleşik ve büyük bir Türk topluluğu var, ama coğrafyaya yayılmış durumda. New York bölgesi, New Jersey, Chicago, Boston ve Teksas’ta yoğunlaşıyor. Üniversitelerin çoğunda Türk öğrenci dernekleri bulunuyor.
Kimler için uygun
Akademik olarak güçlü bir kurumda okumak, araştırma yapmak veya STEM alanlarında kariyer kurmak isteyen öğrenciler için en iyi seçeneklerden biri. Kampüs deneyimi başka hiçbir ülkede bu şekilde yok.
Buna karşılık maliyeti yüksek ve çalışma hakları çok kısıtlı. Bütçesini çalışma geliriyle kurmayı planlayan öğrenciler için uygun değil.
ABD’de eğitim seçeneklerini konuşmak isterseniz ücretsiz ön görüşme talep edebilirsiniz.
Amerika’da üniversite ve dil okulu eğitimi, başvuru şartları ve kabul süreçleri hakkında detaylı bilgi için Amerika Yurtdışı Eğitim sayfamızı inceleyebilir; çalışma izinlerini diğer ülkelerle karşılaştırmak için 10 Ülke Çalışma Hakları Karşılaştırması rehberimize göz atabilirsiniz.
