“Yurtdışında okurken çalışabilir miyim?” — danışmanlık görüşmelerinde en çok sorulan soru bu.
Cevap neredeyse her ülkede “evet”, ama bu evetlerin içi çok farklı doluyor. Bir ülkede haftada 24 saat serbestçe çalışabiliyorsunuz, diğerinde çalışmak için ayrı izin gerekiyor, bir başkasında ise dil okulu öğrencisinin çalışması tamamen yasak.
Aşağıda on ülkeyi yan yana koyduk.
| Ülke | Ders döneminde | Tatilde | Ayrı izin | Dil okulu öğrencisi | Mezuniyet sonrası |
|---|---|---|---|---|---|
| Çekya | Sınır yok | Sınır yok | Gerekmiyor | Kuruma bağlı | 9 ay |
| Avustralya | 48 saat / 2 hafta | Sınırsız | Gerekmiyor | Kurs 14+ hafta ise | 2–3 yıl |
| Kanada | 24 saat / hafta | Sınırsız | Gerekmiyor | Çalışamaz | 3 yıla kadar |
| Macaristan | 30 saat / hafta | Yılda 90 gün | Gerekmiyor | Üniversiteye bağlıysa | 9 ay |
| İrlanda | 20 saat / hafta | 40 saat / hafta | Gerekmiyor | Çalışabilir | 12–24 ay |
| İngiltere | 20 saat / hafta | Tam zamanlı | Gerekmiyor | Çalışamaz | 2 yıl |
| Malta | 20 saat / hafta | — | Gerekiyor | Çalışabilir | — |
| Almanya | 140 gün / yıl | Hesaba dahil | Gerekmiyor | 20 saat / hafta | 18 ay |
| Dubai | 15–20 saat / hafta | Tam zamanlı | Gerekiyor | Kuruma bağlı | Green / Golden Visa |
| ABD | Kampüs içi 20 saat | Kampüs içi tam zamanlı | Kampüs dışı için gerekiyor | Sadece kampüs içi | 12 ay (+STEM 24) |
Tabloda dikkat çeken üç şey
Çekya’da saat sınırı yok
Akredite bir programda tam zamanlı okuyan öğrencilere Çekya’da haftalık saat sınırı uygulanmıyor ve ayrı çalışma izni de gerekmiyor. On ülke içinde bu açıdan en serbest olanı.
Tek uyarı: oturum izninizin amacı çalışmak değil, öğrenim görmek. Öğrencilik statünüz sona ererse çalışma hakkı da otomatik olarak sona eriyor. Üniversiteler yasal bir sınır olmamakla birlikte haftada 20 saat civarını tavsiye ediyor.
Almanya saat değil, gün sayıyor
Almanya’da hesap haftalık saat üzerinden değil, yıllık gün üzerinden yapılıyor: yılda 140 tam iş günü, ya da yarım gün olarak kullanılırsa 280 gün.
Güzel tarafı şu: üniversitede asistanlık ve araştırma gibi akademik yardımcı işler bu hesaba hiç girmiyor ve saat sınırına tabi değil.
ABD’de genel bir çalışma hakkı yok
En sık yanlış bilinen konu
F-1 öğrenci vizesi, diğer ülkelerdeki gibi “haftada şu kadar saat serbestçe çalışabilirsin” hakkı vermiyor. Otomatik gelen tek imkân kampüs içi istihdam.
Kampüs dışında çalışmak her durumda ayrı yetkilendirme gerektiriyor ve işin eğitim alanınızla doğrudan ilgili olması zorunlu. “Öğrenciyim, bir kafede part-time çalışırım” ABD’de mümkün değil ve statü ihlali sayılıyor.
Dil okulu öğrencisiyseniz
Bu, tablodaki en kritik sütun ve seçenekleri ciddi biçimde daraltıyor.
- İrlanda ve Malta: Dil okulu öğrencisi çalışabiliyor. İrlanda’da kursun yetkili listede olması ve en az 25 hafta sürmesi gerekiyor
- Almanya: Bağımsız dil kursu öğrencileri haftada 20 saat çalışabiliyor
- İngiltere, Kanada, ABD: Dil okulu öğrencisi çalışamıyor. İngiltere’de yasak ücretsiz stajı bile kapsıyor
Dil eğitimi sırasında çalışabileceğinizi söyleyen bilgilerle karşılaşırsanız, hangi ülke için söylendiğine dikkat edin. Yanlış bilgiyle hareket etmek vize ihlali riski taşıyor.
Mezuniyetten sonra kalmak istiyorsanız
Tablodaki son sütun, uzun vadeli plan yapanlar için asıl belirleyici olan kısım.
- Kanada 3 yıla kadar ve Avustralya 2–3 yıl ile başı çekiyor
- Almanya‘nın 18 aylık iş arama izni bu süre boyunca sınırsız çalışma hakkı veriyor
- Çekya ve Macaristan 9 ay veriyor; Macaristan’da başvurunun öğrenci izni hâlâ geçerliyken yapılması zorunlu
Beklentiyi doğru kurmak
Hiçbir ülkede öğrenci çalışması, öğrenim ve yaşam giderlerinin tamamını karşılamıyor. Haftada 20–24 saatlik bir öğrenci işi bütçenize destek olur; bütçenin kendisi olamaz.
“Çalışarak masrafını çıkarırsın” cümlesini duyduğunuz her yerde temkinli olun.
Kurallar değişiyor
Bu alan hızlı hareket ediyor. Son iki yılda Kanada üç kez, Avustralya ve İngiltere ikişer kez düzenleme değiştirdi. Tablodaki bilgiler yayın tarihi itibarıyla geçerli, ancak başvuru öncesinde güncel durumun kontrol edilmesi gerekiyor.
Hangi ülkenin hedefinize uyduğunu birlikte değerlendirmek isterseniz ücretsiz ön görüşme talep edebilirsiniz.
