Yurtdışında okumayı düşünen hemen herkes iki rakamla yola çıkıyor: okulun yıllık ücreti ve aylık yaşam gideri.
Bu iki rakam doğru olabilir. Sorun, toplam maliyetin yarısını bile göstermemeleri.
Aşağıda, bütçe yaparken en sık atlanan kalemleri sıraladık. Amacımız sizi korkutmak değil — sürpriz yaşamamanız.
1. Başvuru aşamasının masrafları
Daha hiçbir yere gitmeden önce ödenen kalemler var:
- Okul başvuru ücretleri. Çoğu okul her başvuru için ayrı ücret alıyor. Beş okula başvuruyorsanız beş kez ödüyorsunuz
- Dil sınavı. Bir kerede istediğiniz puanı alamayabilirsiniz; ikinci deneme ihtimalini bütçeye koyun
- Noter ve yeminli tercüme. Diploma, transkript, banka belgeleri… Sayfa başına ödenir ve toplamı şaşırtır
- Apostil. Belgelerin uluslararası geçerliliği için
2. Vize aşaması
Vize harcı tek kalem değil. Yanında şunlar geliyor:
- Vize başvuru merkezi hizmet bedeli
- Biyometri ve fotoğraf
- Bazı ülkelerde zorunlu sağlık kontrolü veya tüberküloz testi
- Bazı ülkelerde zorunlu sağlık katkı payı — bu kalem küçük değildir
- Randevu için başka şehre gitmeniz gerekiyorsa yol ve konaklama
Banka bakiyesi bir masraf değil, ama bir zorunluluk
Çoğu ülke vize için belirli bir tutarın hesabınızda belirli bir süre boyunca durmasını istiyor. Bu para size ait kalıyor — ama o süre boyunca kullanamıyorsunuz.
Bunu planlamazsanız, parası olduğu hâlde vize alamayan öğrenci durumuna düşersiniz. En sık karşılaşılan sorunlardan biri.
3. Varış ve ilk ay
Bütçenin en çok şaşırtan kısmı burası. İlk ay, sonraki ayların iki–üç katına mal olabiliyor.
- Konaklama depozitosu ve çoğu zaman peşin istenen ilk kira
- Uçak bileti — dönem başında fiyatlar yükselir, erken alın
- Havalimanından şehre ulaşım ve varış günü konaklaması
- Evin kurulumu: nevresim, mutfak eşyası, temizlik malzemesi
- Telefon hattı, internet, ulaşım kartı — hepsi açılış bedeliyle geliyor
- İklime uygun kıyafet. Kanada’ya kışlık montsuz gitmek pahalı bir hata
4. Yıl boyunca unutulanlar
- Oturum izni yenileme — birden fazla yıl kalacaksanız her yıl tekrarlanır
- Ders materyalleri — bazı bölümlerde kitap ve yazılım ciddi tutar
- Yurda gidiş–dönüş — yılda bir kez bile olsa bütçede yer kaplar
- Sosyal hayat. Kimse sadece derse gidip eve dönmüyor
5. Herkesin unuttuğu kalem: kur
Geliriniz Türk lirası, giderleriniz döviz. Bu, süreç boyunca en büyük belirsizlik kaynağı.
İki yıllık bir programa bugünkü kurla hesap yaparak başlarsanız, ikinci yılda tablo değişmiş olabilir. Planlamayı bir miktar pay bırakarak yapın.
Peki ne yapmalı?
Üç sütunlu bir tablo yapın
Bir kez ödenecekler (başvuru, vize, uçak, depozito, kurulum), her yıl ödenecekler (öğrenim ücreti, sigorta, oturum yenileme) ve aylık giderler (kira, market, ulaşım, telefon).
Bu üçünü ayırdığınız anda tablo netleşiyor. Çoğu öğrencinin hatası, hepsini tek bir “aylık masraf” rakamına sıkıştırmak.
Çalışarak karşılanır mı?
Kısmen. Birçok ülkede öğrencilerin çalışma hakkı var ve bu gelir bütçeye destek olur.
Ama gerçekçi olalım: haftada 20 saatlik bir öğrenci işi, öğrenim ücreti ve konaklama dâhil toplam masrafı karşılamaz. Çalışma gelirini bütçenizin ana kalemi olarak planlarsanız zor durumda kalırsınız.
Hangi ülkede ne kadar çalışılabildiğini merak ediyorsanız, çalışma haklarını karşılaştırdığımız yazımıza göz atabilirsiniz.
Son bir not
Bu liste uzun görünebilir, ama amacı vazgeçirmek değil. Toplam maliyeti baştan bilen öğrenci, süreç ortasında sürprizle karşılaşan öğrenciden çok daha rahat ilerliyor.
Ön görüşmede sizin için ülke ve okul bazında yazılı bir maliyet tablosu çıkarıyoruz — tahmin değil, kalem kalem.
